با توجه به نوع رشته ورزشی کوهنوردی و سنگنوردی اندام تحتانی و پاها بیشترین نقش وفعالیت را در انجام این رشته ورزشی دارد.
و قاعدتا شایعترین آسیب های ورزشی در کوهنوردی صدمات اندام تحتانی و پاها میباشد.مفاصل زانو و مچ پا نیز از حساسترین مفاصل بدن میباشند که در ورزش کوهنوردی در معرض مستقیم ضربات متوالی و متناوب میباشند.نتیجه اینکه برای پیشگیری از آسیب های پا میبایست به سلامت پا بیشتر توجه نمود ودر این میان اهمیت کفش مناسب و تاثیر آن بر سلامت بدن بوضوح قابل درک است.

انواع کفش:
امروزه با توجه به پیشرفت تکنولوزی بنا به نوع برنامه انواع مختلفی از کفشها برای فعالیت های مختلف در بازار یافت میشود:
انواع کفش مورد استفاده در ورزش كوهنوردي:
-1
سنگ نوردی:با شکل خاص و مواد خاصی تولید میشود.
-2
کوهپیمایی:این نوع کفش آج کمتری دارد.
-3
کوهنوردی نیمه سنگین
-4
کوهنوردی سنگین:یک پوش – دو پوش – سه پوش(اکثرا گتر سرخود است)
-5
برنامه های ترکیبی:سنگ ویخ :همچون کفشهای پلاستیک
-6
کفش یخ نوردی
........-7
موارد 3 تا 6 محلی برای نصب گرامپون دارد.
جنس لایه بیرونی کفشهای پلاستیک فایبر گلاس و کربن است.
مواد متنوعی که در ساخت کفش استفاده می شود:
-1
چرم طبیعی.
-2
چرم مصنوعی.
-3
پارچه های مخصوص.
-4
ترکیبات پارچه ای جدید مثل گورتکس
مواد بکار رفته در تخت کفش:

ترکیبی از کربن و لاستیک:معروفترین آن با نام تجاری “ویبرام” است.ماده ای سخت و پر اصطکاک میباشد.
خصوصیات لازم برای تخت کفش(کفی کفش) بايد شامل موارد ذيل باشد:
1-قابل انعطاف باشد.
-2
ضربه گیر باشد.
-3
وضعیت استقرار کف پا را در داخل کفش حفظ کند.
-4
عآج های عمیق داشته باشد.
-5
اصطکاک خوبی داشته باشد.
-6
مقاومت مناسبی داشته باشد.
خصوصیات لازم رویه کفش:
-1
ضد آب باشد.
-2
قابلیت تعریق داشته باشد.
-3
تا حدودی برای راحتی پا نرم و قابل انعطاف باشد.
-4
محکم باشد.
-5
قابل ارتجاع باشد.
-6
مقاوم به سرما گرما و عوامل محیطی باشد.
-7
بندها تا نزدیکی پنجه پا ادامه داشته باشد.(راحت تر است.بهتر کیپ می شود.درآوردن آن راحت تر است(
-8
تا روی پا و قوزکها را بپوشاند.

براي مراقبت بهتر از کفش:
در صورت کوچکترین صدمه ای به كفش دراسرع وقت بايد تعمیر شود.
بعد از برنامه:
-1
کفش را باید شست.
2-با پارچه آنرا خشک کرد.
3
-قالب زد(خصوصا در کفشهای چرمی).
4-برای حفظ انعطاف پذیری کفش وجلوگیری از نفوذ آب ورطوبت آنرا خشک کرده و واکس مخصوص بزنید.
-5
ازآتش و گرمای زیاد برای خشک کردن کفش استفاده نکنید.
-6
برای کفش پلاستیک از اسپری مخصوص محافظت کننده استفاده کنید.
اندازه کفش:
خیلی گشاد نباشد:ایجاد تاولهای پوستی می کند.
خیلی کیپ وتنگ نباشد:به پا فشار وارد می آورد.
در صورت عدم رعايت موارد بالاكفش نامناسب به ناخنها وبستر ناخن صدمه میزند.
و باعث خستگی پا می شود.

كفش پلاستيك داراي معايب و مزاياي متعددي است:

مزایای کفش پلاستیک:
-1
عایق گرمایی خوبی است.
-2
محل مناسبی برای بستن گرامپون دارد.
-3
سبک است.
-4
ضد آب ضد باد و ضد سرماست.
-5
یک لایه داخلی نرم دارد
مضرات کفش پلاستیک:
احتمال شکستن و ترک برداشتن کفش بر اثر سرما وضربه در برنامه های ترکیبی یخ و سنگ دارد.
انعطاف پذیری خوبی ندارد.
برای استفاده در زمین نرم وکم شیب وپیاده روی مناسب نیست.

مزایای کفش چرم:

قابلیت انعطاف خوبی در برنامه های کوهپیمایی و کوهنوردی دارد.
تهویه پا را خوب انجام میدهد.

کفش سنگنوردی:
مواردی که در خرید کفش سنگنوردی باید مورد توجه قرار داد:
-1
کفش باید راحت باشد.
-2
اندازه وشکل کفش تغییر نکند.
-3
برای صعودهای اصطکاکی قابل انعطاف باشد.
-4
در صعودهای عرضی و طولی باید لبه های سفت وسختی داشته باشد.
-5
پنجه کفش که در برگیرنده انگشتان پا است سخت و محکم باشد.
-6
کف کفش با دوام ولبه های کناری آن با کیفیت باشد.
-7
کفش ضمن آنکه قوزک پا را محافظت می کند باید بیشترین انعطاف را نیزبرای قوزک پا فراهم کند.
-8
کفش باید سبک قوی و بادوام باشد.

انتخاب کفش مناسب سنگنوردی:
-1
مناسبترین نوع بسته به نوع برنامه های تمرینی میباشد.
-2
کاملا چسبیده و جفت پا باشد.
-3
در منطقه ای که تنوع گسترده ای از سنگها و دیواره های سنگی است باید کفشی انتخاب کرد که بتواند هم از نظر لبه های کفش وهم از نظر خاصیت اصطکاک بر سنگ جوابگو باشد.
عوارض کفش تنگ در سنگنوردی:
-1
تاول
-2
میخچه
-3
پینه
-4
فشار بیش از حد به پا
-5
خستگی در تمرین وسنگنوردی
جنس رویه کفش سنگنوردی:
-1
جیر(بعد از مدتی گشاد می شودخصوصا اگر بدون آستر باشد.
-2
چرم
-3
نایلون مخصوص
-4
کتان
-5
ترکیبی از مواد فوق
همگی مواد فوق می تواند آستر دار یا بدون آستر باشد.
هشدارها:
-1
کفش سنگنوردی اگر هنگام تمرین خیس شود پس از خشک شدن جمع شده وچروک می شود و هنگام سنگ نوردی پا را ناراحت میکند.
-2
هنگام بستن کفش نباید آنرا خیلی محکم کشید زیرا خود این عمل سبب گشاد شدن سریع و صدمه به کفش میشود.
مراقبت از کفش سنگ نوردی:
-1
هر چه بیشتر مراقبت نمایید کفش بیشتر عمر میکند.
-2
در تعمیرات دور کفش باید کف کفش نیز عوض شود چون تناسب جنس دور و کف کفش از بین میرود(کفش تعمیر شده بیشتر در تمرینات استفاده میشود).
-3
برای دستیابی به بهترین کارایی کفش کف ودور کفش پیش از هر بار استفاده با مسواک ویا فرچه کاملا تمیز شودسپس با کمی آب شسته و خشک شود تا تمیز و عاری از گرد وخاک باشد.
-4
در طی صعود یک مسیر طولانی عمل تمیز کردن کفش را میتوان باهمراه داشتن کمی آب و یک عدد مسواک و یک تکه پارچه چندین مرتبه تکرار کرد.
-5
اگرکفش سنگنوردی (ویا کوهنوردی)با آب دریا خیس شود باید آنرا با آب شیرین کاملا شست تا هر نوع نمک و مواد دریایی که سبب پوسیدگی و خوردگی درزهای دوخته شده وسوراخ های بند کفش می شود از آن خارج شود.
-6
همیشه کیسه ای مناسب برای حمل کفش سنگ نوردی تهیه شود.
-7
اگر کفش فاقد سوراخ فلزی در محل عبور بند کفش است باید ازبند کفشهای پهن استفاده شود تا از پاره شدن محل بند کفش جلوگیری شود.
-8
دربندکشی کفش دقت شود آنها به نوبت از پایین به بالا کشیده شوند طوری که کفش تمامی قسمتهای پا را احاطه کند.


 

منبع : پایگاه اطلاع رسانی پزشکان کوهستان